عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٥ - مسئله پنجم

ترجمه:

مسئله دوّم‌

هركدام از عمو يا عمّه مادرى در صورتى كه تنها بوده يا با اقرباى پدرى اجتماع كرده باشند سدس ما ترك را مالك مى‌باشند و اگر بيش از يكى فرض شوند ثلث دارائى ميّت را به آنها داده و باقى ما ترك را به اقرباى ابى مى‌دهند اگر چه ايشان يكى بوده و بيش از آن نباشند.

مسئله سوّم‌

دائى يا خاله يا هردو و يا دائى‌ها در صورتى كه تنها بوده و ديگرى با ايشان نباشد تمام مال را به ارث برده و در صورت تعدّد آن را بين خود بالسّويه بايد تقسيم كنند.

فرع‌

اگر دائى‌ها و يا خاله‌ها متفرّق و ختلف باشند حكم اين است كه:

كلاله پدرى سقوط كرده و كلاله مادرى در صورت وحدت سدس و به فرض تعدّد ثلث برده كه آن را بين خود بالسويه بايد تقسيم كنند و باقى ما ترك از آن كلاله پدرى است كه ايشان نيز آن را بين خود به طور تساوى توزيع مى‌نمايند.

مسئله چهارم‌

اگر عموها و دائى‌ها با هم اجتماع كرده باشند به دائى‌ها يك سوّم ما ترك داده شده اگر چه على الاصح امّى و واحد باشد و دو سوّم ديگر را به عموها مى‌دهند اگر چه تنها و واحد باشد.

مسئله پنجم‌

براى زوج يا زوجه در صورتى كه با اعمام و اخوال اجتماع كنند نصيب اعلاى آنها ثابت است و براى اخوال ثلث اصل مال منظور شده و باقى مانده را به اعمال مى‌دهند.

برخى از فقهاء فرموده‌اند:

به دائى مادرى در صورتى كه با دائى پدرى و زوج اجتماع كرده باشد يك سوّم باقى مانده پس از اعطاء نصيب زوج را مى‌دهند.

بعضى ديگر فرموده‌اند:

يك ششم باقى مانده را بايد به دائى‌هاى مادرى داد.